معرفی نمونه هایی از دستگاه های بیوفیدبک (Biofeedback)

معرفی نمونه هایی از دستگاه های بیوفیدبک (Biofeedback)

پرینت صفحه

 سخت افزار
در این دستگاه با سنسورهای گوناگون سیگنال‌های مختلفی اندازه‌گیری می‌شود. از جملـه هـدایـت الكتـریكـی پـوسـت، ضربان قلب، میزان تحرك فرد، تنفس و پتانسیل الكتـریكـی پـوست. این سنسورها در اندازه‌های كوچك طراحی شده‌اند و با بخش مركزی دستگاه، ارتباط بدون سیم از طریق موج‌های بلوتوث برقرار می‌كنند. به علت حذف سیم‌های رابط، كاربر آزادی حركت بیشتری دارد و راحت ‌تر است.

نرم افزار
امكان نمایش یك یا تعدادی از سیگنال‌ها به صورت زمان حقیقی وجود دارد. نمایش خام سیگنا‌ل ها می تواند روشنگر این نكته باشد كه كدام یك از سیگنال‌های حیاتی فرد متقابل برای فرایند بیوفیدبك حساس‌تر و مناسب‌تر است.

 آموزش مقدار آستانه
در این بخش، یكی از سیگنال‌های حیاتی انتخاب می‌شود و مقدار آن به همراه یك مقدار آستانه‌ای كه فرد متخصص تعیین می‌كند بر روی یك تصویر پیش زمینه نمایش داده ‌می‌شود. هدف دست یافتن به این مقدار آستانه در طول چند دوره تعلیم است. با گـذشـت زمـان و یـادگیری فرد آزمون‌شونده، مقدار آستانه می‌تواند سخت‌گیرانه‌تر انتخاب شود.

نمایش سیگنال EMG
در نرم افزار این دستگاه بخش های متنوعی برای آموزش كاهش استرس به فرد طراحی شده است و به شیوه‌های مختلفی به فرد فیدبك داده می‌شود. در یك نمونه كه برای كودكان مناسب است، یك جورچین برای فرد به نمایش در‌می‌آید و او باید با رفتن به شرایط مطلوب روانی، جورچین را كامل كند.

در یك حالت دیگر، فرد با كنترل درونی خود به بیرون آمدن یك كرم از پیله و تبدیل شده آن به پروانه كمك می‌كند.

همچنین در یك بخش دیگر، برای آموزش فرد جهت مقابله با ترس یا اضطراب در مواجهه با پدیده‌های روزمره، مانند برخورد با حشـره‌هـا، تـرس از ارتفاع، ترس از هواپیما ... بخشی طراحی شده است كه سیگنال GSR) Galvanic Skin Response )را بــر روی یــك تـصــویـر پیش‌زمینه ترس آور نشان می‌دهد.
در بخش دیگری از این نرم افزار، امكان ارایه یك دنباله تصویر وجود به گونه ای كه متحرك به نظر برسند. به عنوان مثال با استفاده از سنسور دمایی، تصویری یك منظره طبیعی به نمایش در‌می‌آید. فرد باید با افزایش دمای پوست دست خود، به طلوع خورشید كمك كند، در صورت عدم موفقیت خورشید غروب خواهد كرد.
‌همان طور كه گفته شد این دستگاه بسیار پیشرفته بوده و از نظر سخت افزاری و نرم افزاری بسیار مطلوب است.

 دستگاه StressEraser
این دستگاه بیوفیدبك، یك وسیله مستقل از رایانه‌است كه بر اساس سیگنال حیاتی ضربان قلب كار می‌كند. با وجود سادگی بسیار كارآمد است و یك صفحه‌نمایش كوچك برای ارتباط با كاربر نیز دارد. انگشت بیمار در قسمتی از این دستگاه جای می‌گیرد و فرایند بیوفیدبك آغاز می‌شود.

‌ایــن دسـتـگــاه سبـك و قـابـل حمـل، ابتـدا بـا اسـتـفـاده از گـیـرنـده و فـرسـتنده‌نوری، سیگنال ضـربـان قـلـب را دریـافـت مـی‌كـنـد. سـپس نرخ ضربان قلب ( تعداد ضربان قلب در دقیقه) را به كمك یك منحنی نمایش می‌دهد. نرخ ضربان قلب با گذشت زمان ثابت نیست و مرتب كم و زیـاد مـی‌شـود. فـرد بـایـد با رعایت یك الگوی تنفسی، با استفاده از نشانه‌هایی كه دستگاه نشان می‌دهد به یك منحنی شبه سینوسی دست یابد. دستگاه قابلیت امتیاز دهی را نیز دارد. اصول این دستگاه مبنا و پایه سامانه بیوفیدبك را تشكیل می‌دهد.

 دستگاه WILD DIVINE
ایـــن دســتـگــاه هــم مـبـتـنــی بــر رایــانــه اســت. فیدبك‌های لازم بر اساس سیگنال‌های هدایت الكتریكی پوست و ضربان قلب داده می‌شود. در این دستگاه نیز امكان مشاهده خود سیگنال‌ها وجود دارد.

در عین حال بخش نرم افزاری دارای تنوع نیز است و برای آرایه فیدبك از بازی‌ها و انیمیشن های متعددی استفاده می‌كند. به عنوان مثال در یك مورد، فرد باید در یك محیط گرافیكی زیبا از پله‌هایی بالا برود و برای بالا رفتن باید به حالت آرامش دست یافته باشد و نفس عمیق بكشد. در بـازی دیـگـری، یـك تـیـر به سمت نشانه پرتاب می‌شود. برای آن‌كه تیر به هدف برخورد كند باید سیگنال‌های حیاتی شخص در حد مطلوبی باشند.

نمونه دیگری از دستگاه بیوفیدبک
عملكرد این دستگاه بر اساس سیگنال حیاتی GSR كـار مـی‌كـنـد. در ورودی ایـن دستگاه دو محـل مناسب برای قرار گرفتن انگشتان دست تعبیه شده است. در نمونه‌اولیه، این دستگاه مستقل از رایانه بود اما در نمونه‌های بعدی امكان اتصال به رایانه جهت پردازش قوی تر فراهم شده است.

در نمونه مستقل از رایانه نتیجه پردازش، به صورت فیدبك صوتی و از طریق گوشی به فرد اعمال می‌شود. تغییر تن صدا نمودی از تغییرات حالت‌های درونی فرد است.
در نـمــونــه وابـسـتــه بـه رایـانـه امكـان نمـایـش سـیـگـنـال GSR در یـك مـحـیط گرافیكی وجود دارد.
هـمـچـنـیـن عـلاوه بـر این نمایش ساده، چند بـازی طـراحـی شـده كـه لازمـه پـیـروزی در این بـازی‌ها داشتن سطح مناسبی از سیگنال GSR است.

 دستگاه Clarity Meter
ایـن دستگاه نیز از نمونه‌های با سابقه تولید كـننده دستگاه بیوفیدبك است. این دستگاه از سیگنال GSR استفاده می‌كند.

سنسورهای این دستگاه كاملا كف دست و انـگـشـتـان را تـحـت پـوشـش قـرار مـی‌دهـد و از حساسیت بالایی برخوردار است. میزان هدایت الـكـتــریـكــی پــوســت بــا یــك عـقـربـه نشـان داده می‌شود.
در نــمـــونـــه‌هــای جــدیــد‌تــر مـیــزان هــدایــت الـكـتـریكی پوست به صورت دیجیتالی توسط نمایشگرهای هفت قسمتی نیز دیده می‌شود.

نـمـونـه جـدیـد دسـتگاه بیوفیدبك در مرحله تـولید نیمه صنعتی است و به زودی اطلاعاتی بـیـشـتـری در اخـتـیـار كـاربـران و مـشـتـریـان قرار خواهد گرفت.

 

 

منبع:  ماهنامه مهندسی پزشکی            تاریخ :  2014-02-22             تعداد بازدید :

صفحه نخست |معرفی بخشهای کلینیک |معرفی پرسنل | مقالات و دانستنیها | ارتباط با ما | مشاوره پزشکی |نوبت دهی| لینکهای مفید| گالری تصاویر | ویدئو | اسلایدها | لغت نامه فارسی | لغت نامه انگلیسی | قوانین و اطلاعات پزشکی | تازه های سلامت | لیست پزشکان

تمامی حقوق مادی و معنوی این وب سایت متعلق به دکتر امیر هوشنگ واحدی می باشد. - طراحی سایت MedDesign.ir